Γνωμικά

Παν μέτρον άριστον
Κάθε εν μέτρω πραττόμενον είναι και το άριστον
Κλεόβουλος

Αλλαι μεν βουλαί ανθρώπων, άλλα δε Θεός κελεύει
Όμηρος

Ζήσης βίον κράτιστον, αν θυμού κρατής
Θα ζήσης άριστα την ζωήν σου, αν το θυμό σου συγκραττής
Μένανδρος

Πασών κολάσεων βαρύτατη εν αμαθεία και αμαρτία καταβιώναι
Η χειροτέρα κόλασις εξ όλων είναι το να ζεις μέσα εις την αμάθεια και την αμαρτία
Αιλιανός

Του νικάν κρείττον εστί το καλώς χρήσθαι της νίκης
Σπουδαιότερον είναι όχι το να νικά κανείς, αλλά τον να χρησιμοποιεί καλώς την νίκην του
Πλούταρχος

Ιτε παίδες Ελλήνων ελευθερούτε πατρίδα, ελευθερούτε δε παίδας, γυναίκας, θεών πατρώων έδη, θήκας τε προγόνων. Νυν υπέρ πάντων αγών.
Εμπρός Ελληνόπαιδες, ελευθερώσατε την πατρίδα σας, τα τέκνα σας, τας γυναίκας σας, των πατρίων σας θεών τους ναούς και τους προγονικούς τάφους. Τώρα είναι υπέρ όλων ο αγών
Σοφοκλής

Πονηρά φύσις, εξουσίας επιλαμβανομένη, δημοσίας απεργάζεται συμφοράς
Ενας κακός χαρακτήρας, αναλαμβάνων εξουσίαν, προκαλεί δημοσίας συμφοράς
Αισχίνης

Αρχειν ουδενί προσήκει, ος ου κρείσσων εστί των αρχομένων
Σε κανένα δεν αρμόζει να άρχη, ο οποίος δεν είναι καλύτερος των υπ' αυτού εξουσιαζομένων
Κύρος

Κάκιστος άρχων ο άρχειν εαυτού μη δυνάμενος
Ο χειρότερος άρχων είναι αυτός ο οποίος δεν δύναται να εξουσιάση - πριν - τον ίδιον τον εαυτόν του
Ισοκράτης

Της αχαριστίας έπεται η αναισχυντία
Επακόλουθον της αχαριστίας είναι η αναισχυντία - δηλαδή η ξετσιπωσιά, η έλλειψις εντροπής
Ξενοφών

Θάρσει λέγων τ' αληθές. Ου σφαλλείς ποτέ.
Λέγε την αλήθεια με θάρρος. Δεν πρόκειται να πέσης ποτέ έξω - δεν πρόκειται να χάσης ποτέ - εξ αυτού.
Σοφοκλης

Αναισχυντίη μεν φαύλον ιδίον, αιδώς δε σπουδαίου.
Η ελλειψις εντροπής είναι γνώρισμα του φαύλου, η δε σεμνότης του σπουδαίου ανθρώπου
Φίλων

Ανδρείος ου μόνον ο των πολεμίων, αλλά και ο των ηδονών κρατών
Ανδρείος δεν είναι μόνο ο κατανικών τους εχθρούς, αλλά και ο υπερισχύων των ηδονών - των διαφόρων πειρασμών
Αριστοτέλης

Αι μεν ηδοναί θνηταί, αι δ' αρεταί αθάνατοι
Περίανδρος

Βούλει γονείς πρώτιστον εν τιμαίς έχειν
Πριν από κάθε τι άλλο να θέλης να τιμάς τους γονείς σου
Φίλων

Πόλεμος ένδοξος, ειρήνης αισχράς αιρετώτερος
Ο ενδοξος πόλεμος είναι προτιμότερος της ντροπιασμένης ειρήνης
Δημοσθένης

Δει δη τας πόλεις ουκ αναθήμασιν, αλλά ταις των οικούντων αρεταίς κοσμείν
Πρέπει λοιπόν να διακοσμούμε τις πόλεις όχι με μνημεία αλλά με τις αρετές των κατοίκων
Ζήνων

Μέγιστον εν ελαχίστω εστί φρένες αγαθαί εν σώματι ανθρώπου. Τοσούτον δ 'εις αρετήν προσθήσεις, όσον αν υφέλης των ηδονών
Μέγιστον πράγμα εντός ελαχίστου είναι το καλό πνεύμα εις το ανθρώπινον σώμα. Τόσον δε εναρετώτερος θα γίνης, όσον περισσότερον απέχεις των ηδονών
Περίανδρος

Αισχρόν δε μήδεν πράττε, μηδέ μανθάνε
Ούτε να πράττης ,ούτε να μανθάνης κάτι το αισχρόν
Σωκράτης

Ου το ζην περί πλείστου ποιητέον, αλλά το ευ ζην 
Δεν πρέπει να μας ενδιαφέρει περισσότερον το να ζώμεν απλώς, αλλά τον να ζώμεν εναρέτως
Πλάτων

Ταμείον αρετής εστί σωφροσύνη μόνη. Ψυχής επιμελού της σε αυτού, καθ' α δύνη. Αρετής βέβαιοι δι' εισίν αι κτήσεις μόναι 
Πηγή της αρετής είναι μόνο η σωφροσύνη. Φρόντιζε δια την ψυχήν σου, όσο ημπορείς. Της αρετής τα αποκτήματα είναι τα μόνο ασφαλή
Σοφοκλής

Το νικάν αυτόν εαυτόν πασών νικών πρώτη και αρίστη, Το δε ηττάσθαι αυτόν υφ' εαυτού αίσχιστον και κάκιστον
Το να επιβάλλεται κανείς εις τον ίδιον τον εαυτόν του είναι η πρώτη και άριστη από όλας τας νίκας. Ενώ η ήττα στην μάχη με τον εαυτόν του είναι κάκιστον φαινόμενον
Δημόκριτος

Τους απαιδεύτους μόνη τη μορφή των θηρίων διαφέρειν 
Οι αμόρφωτοι διαφέρουν από τα άγρια θηρία μόνο στην μορφή
Κλεάνθης

Ου το κάλλος, ω γύναι, αλλ' αρεταί τέρπουσι τους ξυνευνέτας
Ω, γυναίκες, όχι το κάλλος αλλά οι αρετές ευχαριστούν τους συζύγους
Ευριπίδης

Η άγαν ελευθερία, έοικεν, ουκ εις άλλο τι, ή εις άγαν δουλείαν μεταβάλειν και ιδιώτην και πόλιν
Η υπερβολική ελευθερία δεν φαίνεται να οδηγή εις άλλο τι, παρά εις υπερβολικήν δουλείαν, τόσον τον πολίτην, όσον και το Κράτος
Πλάτων

'Η σιγής κρείττον λέγε ή σιγήν έχε 
Η να λέγης κάτι καλύτερον της σιωπής ή - προτειμότερον - να σιωπάς
Μένανδρος

Μη δια πολλών ολίγα λέγειν, αλλά δι ' ολίγων πολλά 
Να μην λέγης ολίγα πράγματα δια πολλών λόγων αλλά πολλά δια ολίγων
Πυθαγόρας

Εις οιωνός άριστος, αμύνεσθα περί πάτρης
Να υπεραμύνεσθε της πατρίδος, -ιδού- εν άριστον θεικόν μήνυμα
Όμηρος

Ανδρι σοφώ πάσα γη βατή. Ψυχής γαρ αγαθής πατρίς ξύμπας ο κόσμος.
Για τον σοφό άνδρα πατρίδα είναι όλος ο κόσμος
Δημόκριτος

Νόσος φιλίας η κολακεία
Ασθένεια της φιλίας είναι η κολακεία
Κλήμης

Ην μη πολλών επιθυμέης, τα ολίγα τοι πολλά δόξει
Εαν δεν επιθυμής πολλά - τότε - τα ολίγα θα σου φαίνονται πολλά
Δημόκριτος

Η δε μωρία μάλιστ' αδελφή της πονηρίας έφυ
Η δε βλακεία εγεννήθη ως αδελφή της πονηρίας
Σοφοκλής

Ο γραμμάτων άπειρος, ου βλέπει βλέπων
Ο αμόρφωτος άνθρωπος αν και βλέπη - εν τούτοις κατ' ουσίαν - δεν βλέπει
Επίκτητος

Ο μη αδικών ουδενός δείται νόμου
Εκείνος ο οποίος δεν αδικεί - δηλαδή ο δίκαιος άνθρωπος - δεν χρειάζεται τους νόμους
Πλάτων

Πειθαρχία ευπραξίας γενέτειρα
Η πειθαρχία είναι μητέρα της προκοπής
Αισχύλος

Φύσις κρύπτεσθαι φιλεί...
Ηράκλειτος

Αν ο άνθρωπος διερευνήσει τον εαυτό του και αποδεχθεί τα όρια του, τότε η συμπεριφορά του απέναντι στους συνανθρώπους του, στην πόλη, στους Θεούς και στη φύση θα είναι ορθή. 
Πλάτων

Είναι σημάδι αφυΐας η έντονη ενασχόληση με τα σωματικά, όπως είναι η πολύ γυμναστική, το πολύ φαγητό, το πολύ ποτό, το πολύ αποπάτημα, η πολύ συνουσία. Αυτά πρέπει να γίνονται ως πάρεργα. Ολόκληρη η προσοχή ας είναι στραμμένη προς την διανόηση.
Επίκτητος

Ανδρειότερος είναι αυτός που νικά τις επιθυμίες του, παρά εκείνος που νικά τους εχθρούς, διότι το να νικήσεις τον εαυτό σου είναι πράγμα δύσκολο.
Αριστοτέλης

Δεν κατέχουν οι τάφοι τους γενναίους νεκρούς.
Αριστοτέλης

Φιλοκαλούμεν τε μετ' ευτελείας και φιλοσοφούμεν, άνευ μαλακίας.
Θουκυδίδης

Τό ευδαίμον τό ελεύθερον, τό δ' ελεύθερον τό εύψυχον.
Θουκυδίδου Επιτάφιος

Των γεννάιων ανδρών, είναι προτιμότερος ο θάνατος από την κακή φήμη.
Γοργίας

Κρεῖσσον τά οἰκήια ἁμαρτήματα ελέγχειν ἢ τά ὀθνεῖα Καλύτερα κρίνε τα δικά σου αμαρτήματα παρά τα ξένα.
Δημόκριτος

Νοῦς ὁρῆ καί νοῦς ἀκοὺει, τ’ ἂλλα δέ κωφά καί τυφλά.
Επίχαρμος

Τον ανόητο τον διακρίνει κανείς από δυο ενδείξεις: μιλάει για θέματα που γι' 
αυτόν είναι άγνωστα και εκφράζει γνώμη για κάτι που κανένας δεν τον ρώτησε.
Πλάτων

Η ευτυχία γεννάται από υγιές νου.
Αναξαγόρας

Ο φόβος παρουσιάζει πάντα τα αντικείμενα με την χειρότερη πλευρά τους.
Δίων

ΑΙΔΟΥΣ ΠΑΡΑ ΠΑΣΙΝ ΑΞΙΟΣ ΕΣΗ, ΕΑΝ ΠΡΩΤΟΣ ΑΡΞΗ ΣΕΑΥΤΟΝ ΑΙΔΕΙΣΘΑΙ
Θα είσαι άξιος σεβασμού από όλους, αν πρώτος αρχίσεις να σέβεσαι τον εαυτό σου.
Αντιφάνης

Περισσότερο να χαίρεσαι με αυτούς που σε κρίνουν, παρά με αυτούς που σε κολακεύουν, γιατί είναι χειρότεροι από εχθροί.
Απολλοδώρος ο Γελώος

Η φύση έδωσε στους ανθρώπους μία γλώσσα, αυτιά όμως έδωσε δύο για να ακούμε διπλά τα όσα λέμε.
Δημόκριτος

Η ψυχή του ανθρώπου είναι όπως τα φυτά. Αν τα ποτίζουμε υπερβολικά πνίγονται, , ενώ αν τα ποτίζουμε κανονικά μεγαλώνουν. Και οι ψυχή με τις καταχρήσεις πνίγεται από τα κακά, ενώ με ενέργειες σύμμετρες γίνεται πιο δυνατή.
Πλούταρχος

Οι πλεονέκτες είναι σαν τις κότες, ότι βρουν το καταπίνουν και καμιά φορά πνίγονται, ενώ την ίδια στιγμή οι υπόλοιπες κότες τις ακολουθούν για να αρπάξουν αυτό που έφτυσαν και μετά τρέχουν κάπου για να πνιγούν κι αυτές.
Σωκράτης

Ενέργειες της φρόνησης είναι η λογική, η διάκριση του καλού και του κακού, η επιλογή και η αποφυγή κάποιων πραγμάτων στην ζωή και η σωστή χρήση όλων των αγαθών που υπάρχουν.
Αριστοτέλης

Οι κακοί υποδουλώνονται στα πάθη τους, όπως υποδουλώνονται οι δούλοι στα αφεντικά τους.
Διογένης

Μια αισχρή πράξη είναι κάτι κακό. Μια ακίνδυνη ευεργεσία είναι κάτι το κοινό. Όμως οι μεγάλες και ευγενείς πράξεις που γίνονται με κίνδυνο, είναι χαρακτηριστικό των ανωτέρων ανθρώπων.
Πλούταρχος

Μην έχεις για φίλο σου τον κόλακα, γιατί η κολακεία είναι η ασθένεια της φιλίας.
Αρίστιππος

Ακόμη και οι άνθρωποι με μικρό φρόνημα, με την ευτυχία παρουσιάζουν κάποια έξαρση που οφείλεται στην υπερέχουσα κατάσταση στην οποία βρίσκονται. Όποιος όμως, είναι αληθινά μεγαλόφρονας και σίγουρος, εκδηλώνεται περισσότερο, όταν αντιμετωπίζει λάθη και δυστυχείς συγκυρίες.
Πλούταρχος

Η υγεία και η δύναμη είναι αποτέλεσμα της εγκράτειας, ενώ η ασθένεια και η αδυναμία είναι της ακράτειας, η οποία βρίσκεται κοντά στον θάνατο.
Φίλων

Αυτοί που τολμούν να λένε με ειλικρίνεια στους φίλους τους αυτά που πιστεύουν, είναι λίγοι σε σχέση με εκείνους που συμπεριφέρονται χαριστικά.
Πλούταρχος

Όταν κάποιος δεν γνωρίζει τον ίδιο του τον εαυτό και νομίζει πως γνωρίζει όσα δεν γνωρίζει τότε πλησιάζει στην τρέλλα...
Σωκράτης

Το σώμα να το μεταχειρίζεσαι σαν στρατιώτη ενώ την ψυχή να την φροντίζεις σαν ηγεμόνας.
Κλείταρχος

Συνετός είναι εκείνος που δεν κάνει καταχρήσεις σε όσα επιτρέπονται και όχι εκείνος που δεν δοκιμάζει καθόλου τα απαγορευμένα.
Αρχαίο γνωμικό

Μία ημέρα ένας Αθηναίος, γνωστός για τα πλούτη και την καταγωγή κάλεσε τον Διογένη σπίτι του. Ο Διογένης ήθελε να φτύσει αλλά ο Αθηναίος δεν διέθετε πτυελοδοχείο του απαγόρεψε λοιπόν φτύσει στο πάτωμα ή κάπου άλλου. Τότε ο Διογένης τον έφτυσε στο πρόσωπο λέγοντάς του ότι δεν βρήκε καλύτερο μέρος για να φτύσει!

Ο φιλόσοφος Σπεύσιππος διευθυντής της Ακαδημίας Πλάτωνα,υπέφερε από ρευματισμούς και του ήταν αδύνατον να περπατήσει. Γι΄αυτό οι μαθητές του τον μετέφεραν με φορείο στην Ακαδημία ώστε να διδάξει. Καθ’ οδόν συνάντησε τον Διογένη, ο οποίος του είπε: Σπεύσιππε, αλήθεια δεν αξίζει να ζει κάποιος σε αυτή την κατάσταση και ο Σπέυσιππος απάντησε: Διογένη, ο άνθρωπος δεν ζει με τα πόδια, αλλά με το μυαλό

Ο Μ. Αλέξανδρος όταν ανέρρωσε από μία σοβαρή ασθένεια είπε: η νόσος δεν είναι κακό πράγμα, διότι μου υπέμνησε να μην έχω μεγάλη ιδέα για τον εαυτό μου

Ερωτηθείς ο Αντισθένης τι είναι καλύτερο να νυμφευθεί κάποιος ωραία ή άσχημη γυναίκα, απήντησε: Αν πάρης ωραίαν έχεις κοινήν, αν πάρεις άσχημον έχεις ποινήν

Ο Σωκράτης έλεγε ότι διαφέρει από τους άλλους ανθρώπους, διότι οι μεν άλλοι ζουν δια να τρώγουν, ενώ αυτός τρώγει δια να ζη